کپکردنی دەنگی حەق!
کپکردنی دەنگی حەق!
لە سەرەتای جەنگی ئیســ،ـرائیل بۆ سەر غـ.ـەززە، لایەنی کەم ٢١٧ ڕۆژنامەنووس و کارمەندی میدیایی کوژراون. ئەم ئامارە نیشانمان دەدات کە ئیسـ،ـرائیل بە شێوەیەکی سیستماتیک میدیا و ڕۆژنامەنووسان بە ئامانج دەگرێت، ئەمەش نیشاندەری ئەوەیە کە ئەم کوشتنانە ڕێکەوت نین و بەشێکن لە پیلانێکی دیاریکراو.
ئەوەی جێی سەرنجە لەم جەنگە خوێناوییەی غـ.ـەززەدا بە ئاشکرا و بە بەرچاوی هەموو جیهانەوە سوپای ئیسـ،ـرائیل ڕۆژنامەنووسان دەکوژێت و هەوڵی کپکردنی ئەو دەنگانە دەدات کە لە دیواری بێدەنگیدا هەوڵی دروستکردنی کونێک دەدەن تاوەکوو دەنگی ستەمدیدەی گەلێکی بێکەس بە جیهان بگەیەنن.
بە هۆی ئەوەی لە ئێستادا جەنگ موڵکی ناوچەیەک یاخود شوێنێکی دیاریکراو نییە کە بە تەنیا لە نێوان دوو لایەن ڕوو بدات و، بووەتە بابەتێکی جیهانی و مەیدانی کە گەیشتووەتە هەموو شوێنێک، کەسێک لەم سەری دونیاوە ئاگاداری تەواوی ئەو ڕووداوانەیە کە لەوسەری دونیا ڕوو دەدەن، لە چرکەیەکدا لە تەلەفزیۆن و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە دەیبینێت. جا ئەم گۆڕانکارییە لە سروشتی جەنگدا وای کردووە کە کۆنترۆڵکردنی زانیاریییەکان ببێتە بەشێکی کاریگەر لە ئامرازەکانی جەنگ.
بۆیە ئیسـ،ـرائیل لەم جەنگەدا ئامانجێکی ڕوونی هەیە کە ئەویش کۆنترۆڵکردنی چیرۆکی جیهانی جەنگەکەیەتی، چونکە دەزانێت کاتێک تەنیا یەک لایەن چیرۆکەکە دەگێڕێتەوە، ئەوا دەتوانێت خۆی وەک قوربانی نیشان بدات و لایەکەی تر وەک تاوانبار.
هەموو ئەمانەش لە ڕێی لەناوبردنی ژێرخانی میدیایی و ئۆفیسی ڕۆژنامەنووسان و قەدەغەکردنی کاری ڕۆژنامەنووسانی بیانی و دەرکردنیان لە غـ.ـەززە، هەروەها کووشتی ڕۆژنامەنووس و میدیاکارە نێوخۆییەکانی غـ.ـەززە کردووە، بەمەش دەیەوێت جەماوەری جیهانی لە ڕاستییەکانی مەیدانی جەنگ کوێر بێت و تەنیا ئەو زانیارییانە وەربگرێت کە ئیسـ،ـرائیل دەیەوێت بڵاو ببێتەوە.
یەکێکی تر لە هۆکارەکانی پشت بە ئامانجگرتنی بە ئەنقەستی ڕۆژنامەنووسان; نەهێشتنی ئەو چاوانەیە کە بوونەتە پەنجەرەیەک بۆ جیهان تاوەکوو لە ڕێگایانەوە لە مەیدانی جەنگدا وەک چاوی جەماوەری جیهانی کار بکەن و ببنە شایەتحاڵێک بۆ ڕاستی و ئەوەی لەوێ ڕوو دەدات. وە هەر کاتێکیش ئەم چاوانە نەمێنن، کەس ناتوانێت شایەتی ڕاستییەکان و ئەو ڕووداوانە بێت.
ئەم ستراتیژییەتە نەک تەنیا بۆ ئێستایە، بەڵکوو بۆ دواڕۆژیش هەمان چارەنووسە، چونکە کاتێک ئەم جەنگە تەواو دەبێت، کاتێک مێژوو دەنووسرێتەوە، ئەگەر شایەت نەمابێت، ئەوا تەنیا چیرۆکی براوەکان دەمێنێتەوە.
هەروەها کاریگەری دەروونی و دروستکردنی ترسیش هۆکارێکی بەهێزی پشت ئەم بە ئامانجگرتنە پیلان بۆ دانراوانەی ڕۆژنامەنووسانە، چونکە کوشتنی ڕۆژنامەنووسان نەک تەنیا کاریگەری لەسەر ئەو کەسانەی کە دەکوژرێن دەکات، بەڵکوو کاریگەری قووڵی لەسەر هەموو ئەو ڕۆژنامەنووسانەش دروست دەکات کە دەمێننەوە. کاتێک ڕۆژنامەنووس دەزانێت کە کارەکەی دەکرێت ببێتە هۆی مردنی، ئەوا دوو ڕێگەی لەپێش دەبێت: یان واز لە کارەکەی بهێنێت، یان بە ترسەوە کار بکات.
هەردوو حاڵەتەکە سوود بەو لایەنە دەگەیەنن کە دەیەوێت زانیاری کۆنترۆڵ بکات. چونکە کاتێک ڕۆژنامەنووس واز لە کار دەهێنێت، ئەوا یەک دەنگی ڕاستی کەم دەبێتەوە، وە کاتێکیش بە ترسەوە کار دەکات، ئەوا ڕاستی بە تەواوی ناڵێت.
ئەوەی ڕووشدەدات لە ئێستادا بەدەر نییە لە هیچ یەکێک لەم هۆکارانە، ئەوەی گرینگە لە نێو هەموو ئەم تاریکی تونێڵەدا، ڕۆشناییەک هەیە کە ناکوژێتەوە. هەر جارێک ڕۆژنامەنووسێک دەکوژرێت، سەد کەسی تر قەڵەمەکەی هەڵدەگرنەوە. هەر جارێک کە دەنگێک بێدەنگ دەکرێت، هەزار دەنگی تر لە هەموو لایەکەوە هەڵدەستێت.
ڕاستی وەک ئاوی کانی وایە -ئەگەر لە شوێنێک بگیرێت، لە هەزار کونی ترەوە دەردەچێت و ڕەوان دەبێت-. ئەنەس شەریف و هاوڕێکانی نەمردوون، بەڵکوو بوونەتە هێمای بەردەوامی، بوونەتە نیشانەی ئەوەی کە دڵ لە بەرانبەر ستەمدا هەمیشە دەتەقێتەوە.
ئەمڕۆ ئێمە دەزانین چی ڕوودەدات. سبەینێ مێژوو لێمان دەپرسێت: کاتێک زانیتان، چیتان کرد؟ کاتێک بینیتان کە ڕاستی دەکوژرێت، بەرگریتان لێکرد یان بێدەنگ مانەوە؟
«ئیبڕاهیم حوسێن»