نامەوێت بڕوا بە خودا بهێنم

من ئەم هەموو باوەڕ و ئیمانەم نەبوو!

زۆر بەسادەیی، من ئەم هەموو "باوەڕ و ئیمانە"م نەبوو!»

ئایینی بێباوەڕی​

ئایینی بێباوەڕی چی ڕوودەدات کاتێک گەورەی بێباوەڕان باوەڕ بە خودا دەهێنێت؟! ئێدوارد فیسەر لە پەرتووکی (The Last Superstition) ئاماژە بە نموونەی فەیلەسووفێکی بێباوەڕی بەریتانی دەکات لە ساڵی ٢٠٠٤....

سندووقە ڕەشەکەی داروین

سندووقە ڕەشەکەی داروین هەمیشە وەڵامە بەهێزەکان وەڵامی سادەن، سادە بەو مانایەی کە تەنیا کەمێک لۆژیک و درککردن کافییە باسەکەت بۆ ڕوون بکاتەوە، ئەم پەرتووکەش لەوەیە جوانترین نموونەی ئەم شێوازە بێت....

"من ئارەزوو دەکەم کە بێباوەڕی ڕاست بێت"

"من ئارەزوو دەکەم کە بێباوەڕی ڕاست بێت. سەرم لەوە دەسوڕمێت کاتێک دەبینم هەندێک لە ژیرترین و زاناترین مرۆڤەکان کە دەیانناسم باوەڕیان بە خودا هەیە. کێشەکە تەنیا ئەوە نییە من باوەڕم بە خودا نییە و...

بەڵگەی بەدیهێنان (دليل الخلق)

بەڵگەی بەدیهێنان (دليل الخلق) بەڵگەی بەدیهێنان واتای ئەوەیە کە: هەموو بەدیهێنراوێک (مُحدَث) کە لە نەبوونەوە بەدیهاتووە -ئەزەلی نییە- و، دەبێت بەدیهێنەرێکی (مُحدِث) هەبێت. بەم شێوەیەش بەڵگەی بێشومار...

لە خودای بۆشاییەکانەوە بۆ زانستی بۆشاییەکان!

لە خودای بۆشاییەکانەوە بۆ زانستی بۆشاییەکان! یەکەم کەس زاراوەی خوای بۆشاییەکان (The God of Gaps)ی بەکار هێنا، هەندێک لاهووتییە کریستییانەکان بوون کە ڕەخنەیان لە هەندێک بڕوادار گرت لەوەی بۆشاییە...

بێباوەڕان، لە ڕووبەڕووبوونەوەی فیترەتیاندا!

بێباوەڕان، لە ڕووبەڕووبوونەوەی فیترەتیاندا! ڕەخنەی ڕەوشتیی بێـباوەڕ بەڵگەیە لەسەر ئەوەی کە خواپەرستی لە فیترەتی مرۆڤدایە، چونکە بنچینە و پێوەرەکانی ڕەوشتی، بەبێ خودا ڕوون نابنەوە، ناتوانین...

یەکێک لە بەڵگەکانی بوونی خود

یەکێک لە بەڵگەکانی بوونی خودا؛ ئەوەیە کە هەمیشە لە دەروونی مرۆڤدا شتێک هەیە بە ناوی خودا . چ مرۆڤێک ئاییندار بێت، یان مرۆڤێک بیەوێت بوون و نەبوونی بسەلمێنێت، تەنانەت ئەو مرۆڤانەی کە خاوەن فیکری...

هاوکینگی مولحيد و شایەتییەک بۆ وردیی گەردوون!

هاوکینگی مولحيد و شایەتییەک بۆ وردیی گەردوون! ستیڤن هاوکینگ تێبینی ئەوەی کرد لە حساباتەکانی مۆدێلی ستانداردی بیگ بانگ ـدا، ئەگەر خێرایی کشانی گەردوون کەمتر بووایە لە ١ بەش لە ١٠١٠ بەشی خێراییەکەی،...

ئەم هەموو ڕق و قینە بۆچی؟

ئەم هەموو ڕق و قینە بۆچی؟ کریستۆڤەر هیچتنز دەڵێت: "من بە ئەندازەی ئەوەی دژی ئایینم ئەوەندە بێدین نیم٬ من تەنیا باوەڕم وا نییە کە هەموو ئایینەکان درۆن." هەروەها وتە بەناوبانگەکەی هیچتنز ئەوەیە دەڵێت:...

بەدرێژایی مێژوو بێباوەڕان هەمیشە داوای موعجیزەیان لە پەیامبەران کردووە

"بەدرێژایی مێژوو بێباوەڕان هەمیشە داوای موعجیزەیان لە پەیامبەران کردووە، وەلێ هەرگیز داوای موعجیزەیان لەو بتانە نەکردووە کە پەرستوویانن، بەڵکوو بەبێ بەڵگە شوێنیان کەوتوون و پەرستوویانن. حاڵی حازریش...

کوشتنی باوەڕداران کارێکی ئەخلاقییە!

کوشتنی باوەڕداران کارێکی ئەخلاقییە! مولحیدەکان لە کاتی موناقەشە و دیبەیتدا زۆربەی کات ئاماژە بەوە دەدەن کەوا دیندارەکان بەردەوام لە بیری کوشتن دان، دەرفەتیان بۆ بڕەخسێت هەمووان دەکوژن جگە لە...

سام ھاریس و ویستی ئازاد!

سام ھاریس و ویستی ئازاد! سام هاریس لە پەڕتووکی (free will) باس لەوە دەکات کە مرۆڤ خاوەنی ویستی ئازاد نییە، ئیرادەی نییە، بەڵکوو بەرنامەڕێژ کراوە بە کۆمەڵێک بەرنامەی فیزیایی و کارەبایی. لەڕاستیدا ئەمە...

دیندارەکان کوشتارگەی زۆریان کردووە، یاخود مولحیدەکان؟

دیندارەکان کوشتارگەی زۆریان کردووە، یاخود مولحیدەکان؟ داوکینز لە کتێبی (The Delusion God)دا دەڵێت: "جەنگ و وێرانکارییە گەورەکان لەسەر دەستی ئایینەکان ڕووی داوە، باشترین چارەسەریش ئەوەیە کە مرۆڤایەتی...

ئامانج و مەبەستێک نییە بۆ ژیان

ئامانج و مەبەستێک نییە بۆ ژیان لە ئیلحاددا ئامانج و مەبەست لە ژیاندا بوونی نییە، چونکە بێ خاوەن و بەرنامە و پەڕاوی ئەخلاقی و ئایینییە، لە ئیلحاددا ئەخلاق مامەڵەیەکی نالۆژیکیی نادروستی لەگەڵ دەکرێت،...

ناکرێت مولحید باسی ماف و ڕێزی ئافرەت بکات!

ناکرێت مولحید باسی ماف و ڕێزی ئافرەت بکات! "مولحید دەستەوسانترین کەسە کە گفتوگۆ لەسەر ڕێزی ئافرەت لە ئیسلامدا بکات، چونکە تێڕوانینی گەردوونی ئەو تەنیا ئەوە لە ئافرەتدا دەبینێت کە ئامرازێکە و بە...

بۆچی هاوکینگ کەسێکی بەناوبانگە؟

چەندین جار لەگەڵ ستیڤن هاوکینگ دەرگیر بووین، لە کتێبی (العلم ليس إلهاً) و لە شوێنی دیکەش بەڵگەمان پێ هێناوەتەوە، لەو بابەتانەی کە چەندین جار ئاماژەمان پێ کردووە، یان باشترە بڵێم: "ئەو هەڵانەی کە...

ئایا ئیلحاد باوی نەماوە و مۆدێلی بەسەر چووە؟

ئایا ئیلحاد باوی نەماوە و مۆدێلی بەسەر چووە؟ سەنتەری بارۆمەتری عەرەبی ساڵانە سەرژمێریی لەبارەی تێکڕای ڕێژەی ئایینداری لەنێو گەنجانی عەرەبی بڵاو دەکاتەوە، لە ساڵی ٢٠١٣وە ڕێژەی ئایینداری لەنێو وڵاتانی...

خۆر، جوانییەک لە جوانییەکان

خۆر، جوانییەک لە جوانییەکان لەم زەمینەی باوەڕدارانی تێدایە و چاو دەبڕن لە دروستکراوەکانی ئیلاهیدا، کۆمەڵێک یاسا و ڕێکخستنی جوان دەبینن کە ناکرێت ئەم وردەکاری و ڕێکخستنە ئیلاهییانە بێهوودە و بێئامانج...

ڕامان لە جوانی، گەورەیی بەدیهێنەر لە دڵەکاندا دەچەسپێنێت

ڕامان لە جوانی، گەورەیی بەدیهێنەر لە دڵەکاندا دەچەسپێنێت کاتێک مرۆڤ سەرنجی فراوانی ئەم زەمینە دەدات، بۆی دەردەکەوێت کە بوونەوەران بێتوانان لە گەیشتن بە هەموو ئاڕاستەکانی، ئەگەر دووریش نەڕوانین و...

لێکچوونە مۆرفۆلۆجییەکان ناتوانن باوانی هاوبەش پشتڕاست بکەنەوە

لێکچوونە مۆرفۆلۆجییەکان ناتوانن باوانی هاوبەش پشتڕاست بکەنەوە پەرەسەندنخوازان گریمانە دەکەن کە لێکچوونە پێکهاتەیی مۆرفۆلۆجی یەکانی وەک: پێکهاتەی ئێسکی باڵەکانی شەمشەمەکوێرە، پەنجەی دۆلفینەکان، قاچی...

هەڵسەنگاندنێکی لۆژیکی بۆ فرەگەردوونی

هەڵسەنگاندنێکی لۆژیکی بۆ فرەگەردوونی فرەگەردوونی، یەکێکە لەو گریمانانەی ئەمڕۆ لە ناوەندە زانستییەکاندا قسەی زۆری لەسەر دەکرێت و بەکاردەهێنرێت لە دژی ڕێکخراوی ئیلاهی، ناوەڕۆکی فرەگەردوونی لەسەر...

هەرچۆنێک بێت خەمڵاندنە!

هەرچۆنێک بێت خەمڵاندنە! هەرچۆنێک بێت، پەرەسەندن تەنیا خەمڵاندنە نەک سەلماندن! خۆ ئەگەر زاراوەی پەرەسەندن لێک بدەینەوە لە ڕێگەی زانستی تۆمارکردنی بەبەردبووەکان، ئەوا هیچ بەڵگەیەک نییە بۆ پەرەسەندن...

ناباوەڕان لە لێکدانەوەی سەرەتای ژیاندا خۆیان هەڵدەخەڵەتێنن!

ناباوەڕان لە لێکدانەوەی سەرەتای ژیاندا خۆیان هەڵدەخەڵەتێنن! سەرەڕای ئەو هەموو هەوڵانەشی لە ئاست و ناوەندە جیاجیاکاندا پێشکەش کرا، بەڵام دۆزینەوەی سەرەتای دروستبوونی ژیان هەر لە دەرەوەی زانست...